KOAH VE OKSİJEN TEDAVİSİ

Uzun süreli tedavi şart!

İlerleyici bir hastalık olan koah'ta ilaç tedavisi, akciğer rehabilitasyonu ve uzun süreli oksijen tedavisi yapılıyor.

-Koah tedavisinde ilaçların yeri nedir?

Koah'ta ilaç tedavisinin amacı, hava yolu genişlemesinin sağlanması, buradaki iltihabın azaltılması ve balgam atılımının kolaylaştırılmasıdır. Sprey türü ilaçlar KOAH tedavisinde tüm dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yolla ağızdan alma veya enjeksiyon şeklinde uygulamaya göre daha az miktarda ilaç kullanarak daha güçlü etki elde edilebilir ve aynı zamanda ilaçların istenmeyen yan etkilerinden kaçınmak mümkündür. Çünkü, sprey şeklinde kullanılan ilaç sadece hastalığın yerleştiği solunum yollarına ulaşır ve etkisini burada gösterir iken ağızdan veya enjeksiyon şeklinde verilen ilaç tüm vücuda dağılır ve her yerde ve dolayısıyla etkili olması istenmeyen organlarda da (kalp, böbrek vb) etkileri görülebilir. Üstelik sprey türü ilaçların etkileri alındıktan sonra dakikalar içerisinde hemen başlamakta iken ağızdan veya enjeksiyonla verilen ilaçların etkilerinin gözlenmesi için saatler geçmesi gerekir.

-İlaçların yan etkileri nelerdir?

Ellerde titreme en sık olmak üzere olmak üzere kalp hızında artış, çarpıntı ve düzensiz kalp ritmi yanında, kan şekerinde, HDL kolesterolde artış gibi yan etkileri de vardır. Spreylerin tadı beğenilmeyebilir ve öksürüğe neden olabilir. Yanlış kullanım sonucu göze kaçması glokomlu hastalarda sorun yaratabilir. Kortizon içeren spreyler ağızda pamukçuk ve ses kısıklığı/boğuklaşma yapabileceğinden her kullanmadan sonra ağız çalkalanmalıdır. Balgam sökücü ilaçların ise Koah'taki yararlarına ait yeterli kanıt bulunmamaktadır. Dolayısıyla rutin kullanımları önerilmemektedir.

-Koah'lı hastalar aşı yaptırmalı mı?

KOAH'ta akut atak oluşmasını önlemek veya atağın şiddetini azaltmak amacıyla her yıl sonbaharda Eylül-Kasım ayları arasında grip aşısı uygulanmalıdır. Aşının tek önerilmediği hasta grubu yumurta alerjisi olanlardır. İnfeksiyonların sıklığı ve ağırlığına göre, bazı kişilerde zatürre aşısı uygulanması da düşünülebilir. Bazı hekimler zattürre aşısının bir kez yapılmasının yeterli olduğunu düşünürken, bir grup hekim de her 10 yılda bir zatürre aşısının yenilenmesi gerektiği konusunda görüş bildirmektedir.

-Oksijen tedavisi nasıl yapılıyor?

KOAH'ta ilerleyici oksijen düşüklüğü söz konusudur ve hücre hasarına yol açar. Uzun süreli oksijen tedavisi, kandaki oksijen düşüklüğüne bağlı gelişen ikincil polisitemiyi (kırmızı kan hücre sayısında artış) düzeltir, vücut ağırlığını artırır, kalp fonksiyonlarını güçlendirir. Efor kapasitesini artırır ve günlük yaşam etkinliklerini olumlu etkileyerek yaşam kalitesini yükseltir ve süresini uzatır. Oksijenin günlük kullanımı 15 saatin altına düşmemelidir. Oksijen tedavisinde en önemli tehlike yangın olduğu için, sigara içen hastalara evde uzun süreli oksijen tedavisi önerilmemektedir.

-Akciğer rehabilitasyonunun amacı nedir?

KOAH tedavisindeki amaçlardan biri de şikayetleri azaltmak ve yaşam kalitesini yükseltmektir. Hastaların çoğunun nefes darlığı nedeniyle hareketleri kısıtlıdır. Küçük bir efor nefes darlığını artırabilir. Rehabilitasyon programlarının sonunda KOAH'lı hastalarda semptomlar azalır, egzersiz toleransı artar, yürüme ve benzeri fiziksel etkinliklerde artış olur, günlük yaşam etkinliklerini başarma yeteneği artar, bunaltı ve depresyon azalır, kendine güven duygusu artar ve yaşam kalitesi ile ilgili nesnel ölçütlerde artma meydana gelir ve dolayısıyla, sağlık giderlerinde azalma sağlanmış olur.

-Hasta ve yakınları mutlaka eğitim almalı

Koah'lı hastalarda eğitimin iyileşme programının çok önemli bir parçasını oluşturduğunu belirterek, Hastaya evde devam etmek üzere, seçilen programı tamamlayan yazılı ve sözlü rehberler verilir. Düzenli aralıklarla evde veya hastanede yapılan kontroller hastayı motive eder. Hastalar özellikle ilaç ve oksijen tedavisi konusunda düzenli olarak eğitilmelidir. Tedavide kullanılan araçlar konusunda hasta ayrıntılı şekilde eğitilmelidir. KOAH'ın alevlenme nedenleri, beslenme şekli, hava yolu hijyeni gibi birçok konu eğitim programında yer almalıdır. Ailenin eğitimi de çok önemlidir. Hastalığın seyrini, prognozunu, hastaya nasıl yardımcı olunacağını aileye öğretmek yararlıdır.

OKSİJEN TEDAVİSİ

Çok ağır KOAH’lı hastalar sürekli olarak günde en az 15 saat oksijen kullanma zorundadırlar. Kanda oksijen seviyesi tehlike sınırının altına inmiş olan hastaların uzun süreli oksijen tedavileri hem şikayetlerini azaltacaktır hem de yaşam kalitelerini artıracaktır. Çünkü KOAH’da ortaya çıkan sorunların önemli bir bölümü vücudun yeterince oksijen almamasından kaynaklanır.

Oksijen tüpleri bu amaçla kullanılmazlar. Çünkü tüpler kısa sürede bitecektir ve bunların tekrar doldurtulması gerekecektir. Uzun süreli oksijen tedavisi için “oksijen konsantratörü” adı verilen ufak bir komidin boyutunda cihazlar kullanılır. Oksijen cihazının doldurulması gereken deposu yoktur, bu makinanın kendisi oda havasından oksijen üretmektedir.

Sosyal güvencesi olan hastalara heyet raporu karşılığında oksijen konsantratörü ücretsiz olarak verilmektedir. Heyet raporu için bu cihazın kullanılmasını gerektirecek kadar ağır KOAH olduğunu belgelemek amacıyla bazı basit testlerin yapılması gerekir. Böylece uzun süreli oksijen tedavisi alması gereken hastalar belirlenmiş olmaktadır.

UZUN SÜRELİ OKSİJEN TEDAVİSİ ALAN HASTALARIN UYMASI GEREKEN KURALLAR;

X PENCEREYİ KAPAT X